Με το τουφέκι και τη λύρα

Άνθος του γιαλού

 

 Επι πολλάς νύκτας κατά συνέχειαν έβλεπεν ο Μάνος του Κορωνιού, εκεί όπου έδενε την βάρκαν του κάθε βράδυ, κοντά στα Κοτρώνια του ανατολικού γιαλού, ανάμεσα εις δύο υψηλούς βράχους και κάτω από ένα παλαιόν ερημόσπιτον κατηρειπωμένον, - εκεί έστρωνε συνήθως την κάπαν επάνω στην πλώρην της βάρκας, κ’ εκοιμάτο χορευτόν και νανουρισμένον ύπνον, τρεις σπιθαμές υψηλότερ’ από το κύμα, θεωρών τα άστρα, και μελετών την Πούλιαν και όλα τα μυστήρια του ουρανού - έβλεπε, λέγω, ανοικτά εις το πέλαγος, έξω από τα δύο ανθισμένα νησάκια, τα φυλάττοντα ως σκοποί το στόμιον του λιμένος, εν μελαγχολικόν φως - κανδήλι, φανόν, λαμπάδα, ή άστρον πεσμένον - να τρεμοφέγγη, εκεί μακράν, εις το βάθος της μελανωμένης εικόνος, επιπολής εις το κύμα, και να στέκη επί ώρας, φαινόμενον ως να έπλεε, και μένον ακίνητον. Διαβάστε κι άλλο »

Δεκέμβριος 24, 2007 Δημοσιεύθηκε από Fourokatos | Γενικά | | Δίχως Σχόλια

Ιορδάνης

Στο γιο μου και στη μνήμη του πατέρα μου «Πως είπες πως θα τον βγάλετε; Ιορδάνη;» Η οικογενειακή φίλη δεν ήταν ενθουσιασμένη. «Παράξενο όνομα … είστε σίγουροι πως δε θα του δημιουργήσετε πρόβλημα; Πως θα νοιώθει το παιδί μ’ ένα τέτοιο όνομα;».

Ήταν ο δεύτερος Ιορδάνης της οικογενείας που θα βαφτιζόταν στην προσφυγιά, εξήντα πέντε χρόνια μετά τον πρώτο. Τον παππού του. Κι αυτός πάλι πήρε τ’ όνομα του δικού του παππού, εκείνου του Ιορδάνη που στην Πατρίδα είχε δικά του καραβάνια που πηγαίνανε μέχρι την Αίγυπτο, κι εδώ προσπαθούσε να ζεστάνει την οικογένεια του μέσα σε μια παράγκα στη Δραπετσώνα. Διαβάστε κι άλλο »

Δεκέμβριος 20, 2007 Δημοσιεύθηκε από Fourokatos | Κείμενα για την Μικρασία | | Ένα Σχόλιο

Οι Έλληνες είμαστε εμείς!

Παρακολουθήσαμε πριν λίγο καιρό με έκπληξη κάποια ακάτεχα παιδάκια να υψώνουν ένα πανώ σε γήπεδο του Ηρακλείου διεκδικώντας …ανεξαρτησία για την Κρήτη! Πολλοί προσπάθησαν να υποβαθμίσουν το γεγονός, να του δώσουν διαστάσεις γραφικότητας και να το θάψουν. Όμως, όσο κι αν είναι πράγματι περιθωριακή, ανιστόρητη και αντικρητική μια τέτοια διεκδίκηση, τόσο κι εμείς δεν πρέπει να την υποτιμούμε. Γιατί όσοι την υποδαυλίζουν, απευθύνονται στην υπερηφάνεια και την πρεπιά του Κρητικού για να της δώσουν άλλο περιεχόμενο. Και εκμεταλλεύονται την υπαρκτή παραμέληση όλης της ελληνικής υπαίθρου από τον αθηναϊκό υδροκεφαλισμό για να εκτρέψουν τα παράπονα σε αποσχιστικές τάσεις.  Διαβάστε κι άλλο »

Δεκέμβριος 17, 2007 Δημοσιεύθηκε από Fourokatos | Κείμενα για την Κρήτη, Πολιτική και πολιτισμός | | 2 Σχόλια

ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΛΩΖΑΝΝΗΣ: Ο ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΜΙΑΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ Η Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ

Η καταστροφή του 22 και η ανταλλαγή των πληθυσμών που την ακολούθησε, αποτελούν γεγονότα - τομές στη σύγχρονη Ελληνική ιστορία.Δεν είναι μόνο η στρατιωτική ήττα, ούτε το πολλαπλάσιας σημασίας γεγονός του ξεριζωμού της Ελληνικής παρουσίας στη Μικρά Ασία. Είναι η αλλαγή στην εξωτερική πολιτική, αλλά και στη συμπεριφορά του - μικρού πλην εντίμου πλέον - ελληνικού κράτους. Η ανταλλαγή των πληθυσμών αποφασίστηκε τον Ιανουάριο του 1923. Σε μία σύμβαση μιας σελίδας, όπου συμβαλλόμενοι είναι οι δύο εμπόλεμοι του 22, χώρεσε η διακοπή μιας ιστορίας αιώνων. Οι Ρωμιοί της Μικράς Ασίας, κυρίως αυτοί της ενδοχώρας, της Καππαδοκίας και του Πόντου, ξεριζώθηκαν από τη γη τους για να ξεκινήσουν μια καινούργια ζωή στην Παλιά Ελλάδα, πένητες και ανέστιοι. Διαβάστε κι άλλο »

Δεκέμβριος 10, 2007 Δημοσιεύθηκε από Fourokatos | Uncategorized | | Δίχως Σχόλια

Δασκαλογιάννης

Η πρώτη συγκροτημένη  επανάσταση κατά των Τούρκων, τα Ορλωφικά, έγινε το 1770. Ο αρχηγός και υποκινητής, Ιωάννης Βλάχος-Δασκαλογιάννης, μετά την καταστολή της επανάστασης, γδάρθηκε ζωντανός στο Ηράκλειο. Τα Σφακιά καταστράφηκαν.

Για την εποχή του, ο Δασκαλογιάννης ήταν ένα πρόσωπο αμφιλεγόμενο. Έχαιρε μεγάλης εκτιμήσεως και κύρους, τόσο ώστε να πείσει τα Σφακιά να ξεσηκωθούν. Και, εκ του αποτελέσματος κρινόμενος, αποτέλεσε αντικείμενο ύβρεων και καταρών όταν όλα χάθηκαν.

Θα χρειαστεί να τον κρίνουμε λοιπόν, μέσα από το χώρο και το χρόνο στον οποίο έζησε. Διαβάστε κι άλλο »

Δεκέμβριος 7, 2007 Δημοσιεύθηκε από Fourokatos | Κείμενα για την Κρήτη | | Δίχως Σχόλια

Ουρανία

Εδώ και μέρες ένοιωθε μια βαριά σκιά να’ρχεται στον ύπνο του. Σαν ένα πρόσωπο, μια οπτασία που ήξερε τ’ όνομα του και τον καλούσε με αγάπη κάθε φορά που αποκοιμιόταν. Στην αρχή δεν μπορούσε να ξεχωρίσει τη μορφή που τον επισκεπτόταν. Στα λόγια πάλι, μόνο τ’ όνομα του σαν κάπως να’πιανε και μετα κάτι ακαθόριστο, πότε πότε του φαινότανε πως αναγνώριζε σκόρπιες λέξεις: “πίσω”, “Πατρίδα”, “αμπλά”…… μα παλι δεν ήταν ποτε σίγουρος. Και μιαν απέραντη τρυφερότητα ένοιωθε σ’αυτά τα λόγια. Αναλογιζότανε τ’ όνειρο σαν ξυπνούσε, μα ύστερα τον ρουφούσε η δίνη της ημέρας και το ξέχναγε.   Διαβάστε κι άλλο »

Δεκέμβριος 5, 2007 Δημοσιεύθηκε από Fourokatos | Κείμενα για την Μικρασία | | 2 Σχόλια

Οι Φαβέλες του Ρίο: Μακριά μας ή δίπλα μας;

Όταν ακούμε για τις παραγκουπόλεις της Λατινικής Αμερικής, ο νους μας πάει στις απρόσιτες εκείνες γειτονιές των απόκληρων της κοινωνικής ανισότητας, όπου το οργανωμένο έγκλημα κυριαρχεί και η είσοδος εκεί είναι απλά αδιανόητη. Όλα συνηγορούν σ’ αυτό, τα κείμενα που διαβάζουμε, οι ταινίες που βλέπουμε, οι ειδήσεις που ακούμε, οι φήμες που κυκλοφορούν από τους γνωστούς, αυτούς που πήγαν στο Ρίο, που τους είπαν οι ντόπιοι γνωστοί, που άκουσαν να μιλούν για τις φαβέλες τρίτοι, δεν άκουσαν όμως τις φαβέλες να μιλούν. Ούτε τόλμησαν να πάνε, και πώς να τολμήσουν όταν ακούνε ότι με το που θα μπείς θα σου βγάλουν μέχρι και το παντελόνι που φοράς! Διαβάστε κι άλλο »

Δεκέμβριος 5, 2007 Δημοσιεύθηκε από Fourokatos | Πολιτική και πολιτισμός | | Δίχως Σχόλια

Παράδοση και πολιτική

Το να ασχολείσαι με την παράδοσή σου έχει από μόνο του μιαν αντίφαση: Με την παράδοσή σου δεν ασχολείσαι. Τη ζείς από μέσα, τη βιώνεις, υπάρχει σε κάθε ενέργειά σου. Ασχολείσαι μόνο με την παράδοση των άλλων, σαν παρατηρητής ή ενδιαφερόμενος.  Αυτά βέβαια καταρχήν. Γιατί εν τω μεταξύ έχουν συμβεί πολλά. Δυο παράγοντες έχουν συμβάλει στην υποχώρηση έως εξαφάνιση της παράδοσης των ελληνικών πληθυσμών κατά τον 20ο αιώνα. Η μικρασιατική καταστροφή και η αστυφιλία.  Η πρώτη μπόρεσε μέσα σε τρεις γενιές, και με τη συνδρομή του ελλαδικού κράτους και της πολιτικής της λήθης και του στιγματισμού των προσφύγων, να μεταβάλει τους μικρασιάτες σε παλαιοελλαδίτες. Μικρές εστίες σε προσφυγικά χωριά διατηρούν ακόμα στοιχεία της παλιάς πατρίδας. Φωτεινή εξαίρεση μέσα στους μικρασιάτες, οι ποντιακοί πληθυσμοί, που κρατούν από πείσμα την ταυτότητά τους και διεκδικούν πολύ περισσότερα σε μαζικό επίπεδο. Η κατάρρευση της υπαίθρου μετά τον πόλεμο και η αθρόα συσσώρευση των αγροτικών πληθυσμών στις πόλεις επιτέλεσε το ίδιο έργο ως προς τους πληθυσμούς της παλαιάς Ελλάδας. Μέσα σε δυο γενιές, μεγάλο ποσοστό των πληθυσμών που έλκουν την καταγωγή τους από την επαρχία μεταβλήθηκε σε Αθηναίους. Και λέμε Αθηναίους, παρ’ όλο που η προσφυγιά και η εσωτερική μετανάστευση κατευθύνθηκαν και αλλού, γιατί στην Αθήνα υπήρξε μια υπερσυσσώρευση αφενός, αφετέρου η εγκατάσταση σε άλλες μεγάλες πόλεις δεν έχει τα καταστροφικά από πλευράς ταυτότητας χαρακτηριστικά της Αθήνας. Διαβάστε κι άλλο »

Δεκέμβριος 4, 2007 Δημοσιεύθηκε από Fourokatos | Uncategorized | | Δίχως Σχόλια

1204, Παρουσίαση του βιβλίου του Γ. Καραμπελιά

Πουλάκιν εκελάηδησε στου Γαλατά τον Πύργο                      στση Ματζιοράνας την κορφή, στου ροσμαριού την τρούλα      δεν εκελαίδιε ωσάν πουλί κι ως κελαιδούν τ’ αηδόνια          μον’ εκελάιδιε κι ήλεγε και την καρδιά μου επλήγωνε            

Ότι η Κρήτη είναι πάντα μέσα στα τεκταινόμενα του Ελληνισμού, το γνωρίζομε κι από την παλιά κι από την πρόσφατη ιστορία του νησιού μας. Κι είναι και στις καλές και στις άσκημες στιγμές, μοιράζεται τις χαρές και πονά στις λύπες. Ανεξαρτήτως ποιον δυνάστη είχε, η Κρήτη προσέβλεπε πάντα στον ελεύθερο ελληνισμό, είτε αυτός ήταν το Βυζάντιο, είτε η αυτοκρατορία της Νίκαιας, είτε, πιο πρόσφατα, το ελλαδικό κράτος. Κι όχι μόνο προσέβλεπε, αλλά προσέτρεχε κιόλας όπου τη χρειάζονταν τ’ αδέρφια της.  Το 1204, η Βυζαντινή αυτοκρατορία θα πέσει κάτω από τα χτυπήματα των Δυτικών. Κι αν η Κωνσταντινούπολη ανακτηθεί, το Βυζάντιο δε θα συνέλθει ποτέ. Ήταν αυτή η πρώτη άλωση που κατέστρεψε την πλουσιότερη πόλη του κόσμου, το κέντρο του ελληνισμού, μια πόλη που ήταν τόσο μυθική στη συνείδηση των Ελληνικών πληθυσμών, ανάμεσά τους και στων κρητικών, που σίγουρα δε μπορούσε να είναι φτιαγμένη από χέρια ανθρώπινα:  Διαβάστε κι άλλο »

Δεκέμβριος 3, 2007 Δημοσιεύθηκε από Fourokatos | Κείμενα για την Κρήτη, Πολιτική και πολιτισμός | | Δίχως Σχόλια