Με το τουφέκι και τη λύρα

ΤΟΥΡΚΟΚΡΗΤΙΚΟΙ

Οι Τουρκοκρητικοί είναι εξισλαμισμένοι Έλληνες της Κρήτης. Κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, ο χωρισμός ανάμεσα στις διαφορετικές ταυτότητες δε γίνεται με βάση το έθνος, έννοια άγνωστη στο χώρο της καθημάς Ανατολής, αλλά με βάση το γένος, το «μιλλετ», τη θρησκευτική πεποίθηση. Οι ορθόδοξοι (Έλληνες, Σέρβοι, Βούλγαροι κλπ) ανήκαν στο μιλλετ των Ρωμιών, οι μουσουλμάνοι (Τούρκοι, Κούρδοι κλπ) στο μωαμεθανικό μιλλετ, οι Αρμένιοι στα αντίστοιχα δικά τους ανάλογα με το δόγμα που πρέσβευαν κλπ. Έτσι, όταν ένας Ρωμιός κάτω από την πίεση της Οθωμανικής κυριαρχίας αποφάσιζε να μουτίσει, να ασπαστεί το Ισλάμ, τότε «Τούρκευε», λογιζόταν Τούρκος (δηλαδή μουσουλμάνος) και σταματούσε να ανήκει πια στο Ορθόδοξο μιλλετ.

 

Τέτοιοι εξισλαμισμοί είναι αθρόοι σ’όλη τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας και σ’όλες τις περιοχές όπου ζούσε ελληνισμός. Το αποτέλεσμα τους στην Κρήτη είναι οι Τουρκοκρητικοί, οι οποίοι αγνοούν τα Τουρκικά, μιλούν «ρωμεϊκα» όπως κι οι ίδιοι σήμερα λένε και αγαπούν ακόμα την Κρήτη.

 

Οι αντιθέσεις και οι συγκρούσεις στην Κρήτη κατά την Τουρκοκρατία είναι κυρίως με τους Τουρκοκρητικούς, δηλαδή είναι συγκρούσεις ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ και ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ, μόνο ως προς την καταγωγή όμως. Ο εξισλαμισμός τους έκαμε συνειδητούς Τούρκους, γιαυτό και ήταν εχθρικοί σε κάθε τι ελληνικό. Αυτούς που είχαν φύγει πριν την ανταλλαγή, ο Κεμάλ τους χρησιμοποίησε για κατασκόπους κατά του ελληνικού στρατού στη Μικρά Ασία.

 

Οι Τουρκοκρητικοί άρχισαν να εγκαταλείπουν σιγά σιγά την Κρήτη όσο επικρατούσαν οι Ρωμιοί, για να φύγουν οριστικά με την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1924.

 

Εγκαταστάθηκαν στα δυτικά παραλία της Μικράς Ασίας και συνέχισαν ν’ αγαπούν και να νοσταλγούν την Κρήτη.

 

«Κρήτη μου όμορφο νησι στολίδι του Λεβαντη

το χώμα σου είναι όνειρο οι πέτρες σου διαμάντι»

 

Είναι μια από τις μαντινάδες που τραγούδησε την αγαπη τους για τον τόπο τους στις νέες εστίες τους.

 

Σήμερα ζουν στο Αϊβαλί δεύτερης και τρίτης γενιάς πρόσφυγες. Το Αϊβαλί ήταν αμιγώς Ελληνικό πριν την καταστροφή, και ένα περίεργο καπρίτσιο της Ιστορίας ήθελε να συνεχίσει και μετα να κατοικείται από Έλληνες την καταγωγή. Στο δρόμο ακούς Κρητικά και στα σπίτια βλέπεις παλιές φωτογραφίες με την ένδειξη «Φωτογραφείον Κουνουπα, Ρέθυμνο». Οι κάτοικοι μιλούν την κρητική διάλεκτο ανόθευτη, όπως την πήραν μαζί τους το ’24, ειδικά οι ηλικίες 50-60 χρόνων. Τα τουρκικά τα’μαθαν με ζόρι εκεί, και οι νεώτεροι πια τα μιλούν καλύτερα από τα ελληνικά. Τα κρητικά επίθετα τους τα άλλαξαν με τουρκικά, κι έχουν άσβηστη την αγάπη για την Κρήτη.

 

Οι Τουρκοκρητικοί, μαζί με τους Πόντιους που ζουν ακόμα στον ιστορικό Πόντο, τους Μακεδόνες Βαλααδες που ζουν στην Καππαδοκία και τους Τουρκοκύπριους της Αττάλειας είναι τέσσερις εξισλαμισμένες  ελληνόφωνες ομάδες της σημερινής Τουρκίας. Είναι δικοί μας άνθρωποι, και μ’αυτούς πρέπει να έχουμε επαφές. Με πλήρη συνείδηση του τι έχει μεσολαβήσει, γιατί πρέπει να αναλαμβάνει ο καθένας τις ευθύνες του απέναντι στην Ιστορία. Αλλά και με καλή διάθεση, γιατι με τέτοιες επαφές μονο μπορεί να οικοδομηθεί ειλικρινής φιλία με ΟΛΟΥΣ τους λαούς της Τουρκίας.

Advertisements

Φεβρουαρίου 7, 2008 - Posted by | Κείμενα για την Κρήτη, Κείμενα για την Μικρασία | , , ,

5 Σχόλια »

  1. Οι τουρκοκρήτες είναι όντως έλληνες κρητικοί που αλλαξοπίστησαν. Αυτό έγινε κυρίως κατά τα έτη 1645 – 69, δηλαδή την περίοδο κατάκτησης της Κρήτης από τα σουλτανικά στρατεύματα. Ήταν μια περίοδος μεγάλου αναβρασμού στο νησί. Οι ντόπιοι άλλαζαν αρκετές φορές στρατόπεδο. Δεν έγινε ποτέ κάποια συγκροτημένη προσπάθεια εξισλαμισμού, αλλά συνετέλεσε σε αυτό ο μεγάλος χρόνος των εχθροπραξιών που δημιούργησε αισθήματα ανασφάλειας στον πληθυσμό. Η περίπτωση της Κύπρου, της οποίας η κατάκτηση έγινε το 1570 σε μόλις τρείς μήνες, το αποδεικνύει αυτό. Εκεί δεν παρατηρήθηκε καμία αλλαγή στη θρησκευτική πίστη των κατοίκων. Εξάλλου ένας βίαιος εξισλαμισμός θα ήταν ενάντια στην οικονομική δομή του Οθωμανικού κράτους γιατί μόνο οι μη μουσουλμάνοι πλήρωναν φόρους.

    Σχόλιο από Μύρων Λαγουβάρδος | Μαρτίου 24, 2008 | Απάντηση

  2. Οι εξισλαμισμοί κατά την έλευση των Τούρκων ήταν όντως αθρόοι, και μάλιστα πολλοί από την Ενετική αριστοκρατία εξισλαμίστηκαν για να μη χάσουν τα προνόμιά τους. Από τέτοια οικογένεια ήταν ο διαβόητος Αληδάκης, που εξουσίαζε τον Αποκόρωνα και τον εξόντωσαν οι Σφακιανοί το 1774.
    Παρ’ όλα αυτά, οι εξισλαμισμοί συνεχίστηκαν καθόλη τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, ενώ παράλληλα εμφανίστηκε και το φαινόμενο του κρυπτοχριστιανισμού, το οποίο μετά από κάποιες γενιές κατέληγε σε συνειδητό εξισλαμισμό.
    Αντίστοιχα νομίζω ότι ισχύουν και για την Κύπρο, όπου οι Τουρκοκύπριοι είναι κι αυτοί εξισλαμισμένοι. Μάλιστα το φαινόμενο του εξισλαμισμού πήρε κι εκεί διαστάσεις, τους δε κρυπτοχριστιανούς αποκαλούσαν λινοπάμπακους (λινάρι από έξω και μπαμπάκι από μέσα).
    Όντως ο εξισλαμισμός δεν ήταν ακούσιος τις περισσότερες φορές (αν και το παιδωμάζωμα μορφή βίαιου εξισλαμισμού), ακριβώς για το λόγο που αναφέρεις. Η δυσβάστακτη τυρανία όμως ωθούσε πολλούς στην εκούσια αλλαξοπιστία.

    Σχόλιο από Fourokatos | Μαρτίου 27, 2008 | Απάντηση

    • Υποστηρίχθηκε από ορισμένους συγγραφείς πως οι Τουρκοκύπριοι κατά το μεγαλύτερο μέρος δεν είναι γνήσιοι Τούρκοι, αλλά στην πραγματικότητα Έλληνες, που για διαφόρους λόγους πέρασαν στον ισλαμισμό. Αυτή τη θέση συναντά κανείς στα βιβλία των Αλέξης Αδ. Κύρου, Ελληνική Εξωτερική Πολιτική, Αθήναι 1955 και του Κώστα Π. Κύρρη, Κύπρος, Τουρκία και Ελληνισμός, Θεσμοί, Δομές, Σχέσεις, Προβλήματα, Λευκωσία 1980.

      Δεν υπάρχει αμφιβολία, πως μετά την κατάκτηση της Κύπρου από τους Οθωμανούς το νέο τουρκικό πληθυσμιακό στοιχείο ενισχύθηκε με εξισλαμισμένους γηγενείς.

      Όμως, στο μεγαλύτερο μέρος του, το τουρκοκυπριακό τμήμα του πληθυσμού της Κύπρου αποτελείται από απογόνους εκείνων των Τούρκων, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στην Κύπρο στο πλαίσιο της παραμονής στο νησί πρώην στρατιωτών και των δικών τους ή του ερχομού υπαλλήλων της οθωμανικής διοίκησης και, περισσότερο, του συστηματικού εποικισμού με κατοίκους της Ανατολής και άλλων περιοχών. Όπως σωστά παρατήρησε ο Πανταζής Τερλεξής, ο ισχυρισμός, πως οι σημερινοί Τουρκοκύπριοι δεν είναι παρά αλλαξοπιστήσαντες Έλληνες συνιστά υπερβολή. (Πανταζής Τερλεξής, Διπλωματία και Πολιτική του Κυπριακού. Ανατομία ενός λάθους, Έκδοση Β΄, σελίδες 59 – 60). Τέτοιοι ισχυρισμοί εκφράζουν ένα τυφλό εθνικισμό, που οδηγεί σε απώλεια της επαφής με την πραγματικότητα.

      Σχόλιο από Ali Suljoti | Μαρτίου 24, 2017 | Απάντηση

      • Όχι μόνο είναι στην πλειοψηφία τους εξισλαμισμένοι, αλλά και πολλοί πέρασαν από ένα στάδιο κρυπτοχριστιανισμού, αποκαλούμενοι λινοπάμπακοι, από το διττό της θρησκευτικής τους προσέγγισης, σαν τα ρούχα που από έξω είναι λινά κι από μέσα βαμβακερά. Το ζήτημα βέβαια με τους εξισλαμισμένους είναι η συνείδηση κι όχι το αίμα, οπότε η μεταστροφή τους στην κυρίαρχη ομάδα των κατακτητών τους καθιστά Τούρκους, δίχως να παραβλέπομε και το ζήτημα της αφόρητης καταπίεσης που τους έστρεψε στον εξισλαμισμό.

        Σχόλιο από Fourokatos | Απρίλιος 4, 2017

  3. […] Για συγκεκριμένους ιστορικούς λόγους το φαινόμενο αυτό ακόμα ανιχνεύεται στην Τουρκία, όπου η εθνική ταυτότητα -χωρίς ιστορικό βάθος- καλλιεργήθηκε και επιβλήθηκε από τα πάνω από τα μιλιταριστικά και γραφειοκρατικά στρώματα. Σύγχρονη επιβίωση και εντυπωσιακή έκφραση του φαινομένου είναι η ελληνοφωνία μουσουλμανικών πληθυσμών στη σημερινή Τουρκία.  Μια από τις ελληνόφωνες ομάδες είναι οι λεγόμενοι Τουρκοκρητικοί, τους οποίους προσεγγίζουμε μέσα από το κείμενο που ακολουθεί, από το καλό ιστολόγιο: Με το τουφέκι και τη Λύρα……. […]

    Πίνγκμπακ από Τουρκοκρητικοί « σελίδες ιστορίας | Σεπτεμβρίου 5, 2010 | Απάντηση


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: